Swego czasu grupka akto­rów (z Łodzi czy Pozna­nia) zor­ga­ni­zo­wała “akcję”. Rzecz nor­malna w światku arty­stycz­nym. W tym jed­nak sprawa cała, że akto­rzy byli mło­dzi, a akcję pod­su­mo­wać można hasłem „Precz ze sta­rymi”. Wywo­łało to oby­cza­jową burzę i pan Olbrych­ski czy pan Maj­chrzak, dekla­ro­wał podobno nawet, iż on tym Mło­dym gęby obić może w imie­niu owych Sta­rych, żeby poka­zać w jakim powa­ża­niu ma ich akcję i ich Mło­dość. Sytu­acja ta jest typo­wym przy­kła­dem kon­fliktu poko­leń. Sta­rzy kon­tra Mło­dzi, Mło­dzi kon­tra Starzy.

Na forum EBIBu w toczo­nej na pulo­wer­ko­wym wątku dys­ku­sji (która popły­nęła już na nie­znane wody offto­picu) poja­wił się nagle dość mocno zaak­cen­to­wany motyw Sta­rzy kon­tra Mło­dzi. Po raz pierw­szy wywo­łał go któ­ryś z ano­ni­mów:

Cza­sami mam wra­że­nie że każde “star­cie” tu na Ebi­bie przy­po­mina walkę “sta­rych” z “mło­dymi”. Każda nowość, humor, auto­iro­nia, świe­żość (no tu się dopiero dowiem..) trak­to­wana jest pro­tek­cjo­nal­nie, z wyż­szo­ścią. A nie można współistnieć?

Potem ponow­nie odkry­łem go w wypo­wie­dzi skie­ro­wa­nej do mnie przez Admina:

Jestem sta­rej daty i za moich cza­sów nie dys­ku­to­wało się z adminem

Nie mogłem powstrzy­mać się i może w spo­sób zbyt wpi­su­jący się w sche­mat Sta­rzy vs. Mło­dzi odpo­wie­dzia­łem Admi­nowi. Tak to wła­śnie sche­mat jest powie­lany nawet jeśli tego nie chcemy i tak toczy się ta zimna wojna.

Biblio­teki prze­żyły już chyba swój okres eska­la­cji kon­fliktu Sta­rych z Mło­dymi. Chyba. Wydaje mi się że gdzie­nie­gdzie była to druga połowa lat 90tych, prze­waż­nie jed­nak mowa tutaj o pierw­szych latach XXI wieku. Powód, wia­domo: kom­pu­te­ry­za­cja, ucy­fro­wie­nie, koniecz­ność prze­sko­cze­nia z tech­no­lo­gii ana­lo­go­wych do cyfro­wych. Ktoś powie, że żadnego kon­fliktu nie było, że wszystko prze­szło gładko, sta­rzy się dosto­so­wali, mło­dzi pocze­kali. Zależy pew­nie gdzie i kiedy, bar­dziej odczu­walne było to na pewno w dużych biblio­te­kach aka­de­mic­kich, gdzie całe działy (np. opra­co­wa­nia) musiały prze­siąść się z wypi­sy­wa­nia kar­te­czek na maszy­nie na skom­pli­ko­wane sys­temy jak np.: VIRTUA. Tutaj nie­stety wymiana była konieczna. Signum temporis.

Podob­nie wydaje mi się dziś z całym spo­łe­czeń­stwem infor­ma­cyj­nym. Nie uwła­cza­jąc nikomu, jest pewna gra­nica wieku, poza którą poko­le­nia, nie licząc natu­ral­nie pew­nych jed­no­stek, nie ma szans sta­nia się ele­men­tem spo­łe­czeń­stwa infor­ma­cyj­nego. To, że ktoś ma konto na Naszej-Klasie, pisze na róż­nych forach i umie zro­bić wpis na blogu nie zna­czy wcale, że jest jego ele­men­tem. Sorry, ale taka prawda. Czemu? Odsy­łam do lite­ra­tury tematu, choćby takiego Castellsa.

Każdy wiek ma swoje prawa. Mło­do­ści pra­wem jest bunt, prze­ja­wia­jący się choćby w pyta­niu „dla­czego tak ma być jak jest”. Sta­ro­ści pra­wem jest ogar­nia­nie sze­ro­kim spoj­rze­niem życia, próba oce­nia­nia i przy­mu­sza­nia do wła­snych “spraw­dzo­nych” wzor­ców. Mło­dość się szyb­ciej uczy, Sta­rość ma doświad­cze­nie. Dwie zda­wa­łoby się uzu­peł­nia­jące struk­tury, pro­wa­dzą jed­nak ze sobą nie­ustanny kon­flikt. Pro­ble­mem jest to, że zamiast kumu­lo­wać wie­dzę i doświad­cze­nie, zmu­sza on Mło­dych do two­rze­nia swo­jego wła­snego nie­za­leż­nego od Sta­rych świata.… który w końcu i tak kie­dyś sta­nie się świa­tem Sta­rych gdy nadej­dzie nowe poko­le­nie Mło­dych. Gdzie tu progresja?

Zaape­lujmy. Sta­rzy niech nie będą satra­pami, bro­nią­cymi swo­ich pozy­cji za wszelką cenę i sta­ra­ją­cymi się rzu­cać mło­dym jak naj­wię­cej kłód pod nogi. Rolą Sta­rych niech będzie nie spra­wo­wa­nie rzą­dów dyk­ta­tor­skich, a speł­nia­nie roli men­to­rów dla mło­dych. Bo nikt nie odbiera im prawa do nad­rzęd­nej roli w spo­łe­czeń­stwie. Niech tylko będą ela­styczni. To chyba jedyny spo­sób na zre­du­ko­wa­nie nega­tyw­nych kon­se­kwen­cji nie­unik­nio­nego kon­fliktu poko­leń. Inte­rak­cja pomię­dzy tymi dwoma świa­tami niech będzie wymianą doświad­czeń, a nie wojną pozy­cyjną, gdzie każdy sie­dzi w swo­ich oko­pach “wszystkowiedzenia”.

Nie cho­dzi też o „wycho­wa­nie” sobie mło­dych na swój obraz i podo­bień­stwo. Taki sche­mat pro­wa­dzi do zastoju i kse­ro­wa­nia wzor­ców. Sie­dzie­li­by­śmy wciąż jesz­cze na przy­sło­wio­wych drze­wach. Może tro­chę źle to widzę, ale jed­nym z głów­nych zadań Sta­rych powinno być umoż­li­wie­nie Mło­dym roz­woju. I nie­za­leż­nie czy będzie to nasz prze­ło­żony w pracy, matka, wykła­dowca czy kto­kol­wiek ze Sta­rych to uwa­żam, że tak wła­śnie powi­nien postę­po­wać. Może w ramach altru­istycz­nego odru­chu nawet i swoim kosz­tem, lub choć nie pod­kre­śla­jąc wciąż swo­jej nad­rzęd­nej roli. I całe szczę­ście, że są tacy Sta­rzy, któ­rzy potra­fią to zro­zu­mieć i wpro­wa­dzić w życie. Ukłon do samej ziemi w ich stronę  za wkład w roz­wój świata. I oby­ście mieli oka­zję na jak naj­wię­cej takich osób spo­tkać na swo­jej (nie tylko zawo­do­wej) drodze.

…i tylko mam nadzieję, że gdy zostanę już Sta­rym nie zapo­mnę o tym co teraz piszę.

Mło­do­ści można wiele wyba­czyć. Sta­ro­ści już mniej.

MR

Tagi tego artykułu: felieton, konflikt pokoleń, starzy kontra młodzi