Zastawki do książek i segregatorów. Jakie wybrać? [Poradnik GROPIUS #5]

Na rynku istnieje wiele rodzajów zastawek do książek. Różnią się materiałem, kształtem, kolorem, a także formą. Różna jest także ich użyteczność i różne przeznaczenie. Poruszając się po ogromnych zasobach Internetu możemy znaleźć zastawki do książek w kształcie liter albo drzewa, są też takie w kształcie wypukłej rzeźby albo proste w modernistycznym stylu. I w końcu pojawia się ten dylemat. Jakie zastawki są najlepsze? Które z nich wybrać? No i przede wszystkim – w jakie najlepiej zainwestować aby służyły długo w naszej czytelni, archiwum i bibliotece. By nie psuły zbiorów a także regałów. By były lekkie, praktyczne, ale przy tym funkcjonalne i stabilne. A także przystępne cenowo. Czy też dostępne ciągle, tak aby można było wyposażać bibliotekę sukcesywnie w zastawki tego samego typu.

Materiał ponad wszystko

No i temat wielkiego wyboru, który wprowadza w naszej głowie niezmierny chaos, powraca. W Internecie aż roi się od rodzajów materiałów, z których wykonuje się zastawki do książek. Możemy znaleźć takie, które wykonana z ceramiki albo te z plastiku lub takie drewniane, czy metalowe. Spróbujemy opisać wady i zalety każdych. W skrócie. Ceramika – bardzo dobrze prezentuje się na półce, ale może zaspokoić pewnie jedynie względy estetyczne lub funkcję zastawki dla kilku książek z domowego zacisza. Niestety taka zastawka jest mało stabilna i praktyczna – nie można jej dostosować do każdego regału. Jeśli dodatkowo stawiamy na wymyślny kształt, jej cena – adekwatnie do kaprysu twórcy – znacznie rośnie. Poza tym zastawki do książek wykonane z ceramiki są kruche i niekoniecznie przetrzymają każdy upadek na ziemię. Są to często ładne wyroby, ale tylko do domowego zastosowania. Jakie więc wybierać do pomieszczeń powszechnego użytku?

***

Stal

Zastawki do książek i segregatorów wykonane z tego materiału mają wiele zalet. Jeśli wykonane są z odpowiedniej grubości materiału – optymalnie 1-1,5mm – mogą stanowić ogromną pomoc w codziennej pracy bibliotekarza, bibliotekarki czy archiwistów. Stalowa zastawka nie pęknie, nie odkształci się a upuszczona przypadkowo – nie zniszczy się. Trwałość to jej Podstawowa cecha Dzięki mocnej powłoce lakierniczej (proszkowemu malowaniu i wypalaniu w piecu) oraz długiemu językowi nasz księgozbiór może czuć się bezpiecznie i stabilnie (nic jej nie ruszy), a my spokojnie – bo lakier nie rysuje powierzchni półki.

Jak to mówią – nic nie jest bez wad. Zastawki do książek wykonane ze stali mają ich także kilka. Po pierwsze, ze względu na produkcję w kilku seriach, istnieje spore prawdopodobieństwo, że podobne przedmioty znajdują się jeszcze w kilku- lub kilkudziesięciu innych miejscach. Poza tym w przypadku takich zastawek mamy ograniczone pole do popisu w kwestii wyboru koloru. Jeśli potrzebujemy konkretnego rodzaju barwy musimy zamówić minimum kilkaset sztuk, co wiąże się z nakładem finansowym. Istnieje oczywiście możliwość przemalowania zastawek, ale to także generuje dodatkowe koszta. Długi język zastawki może przeszkadzać w użytkowaniu tego typu zastawek do książek – będąc jednocześnie stabilną zaletą może spowodować problem przy wysuwaniu zastawki spod księgozbioru, a w niektórych przypadkach może uszkodzić grzbiet książki. Występują oczywiście w różnych wymiarach często jako wysokie podpórki do segregatorów do wykorzystania w biurach i bibliotekach. Te wysoki podpórki doskonale podtrzymują książki większych formatów takie jak np. albumy. Mogą też podtrzymywać czasopisma (np. oprawione).

Plexi

Zaletami takich zastawek jest estetyka – cieszą oczy wielu pracowników a także odwiedzających czytelnię. Dodatkowo przy takim materiale zastawek pojawia się duża różnorodność w kwestii kolorystycznej – można wybierać spośród wielu barw, a także kształtów. Pleksi łatwo wycina się w podany kształt – drzewo, rączki albo literę. Ten materiał ma jednak sporo wad. Pęka podczas użytkowania, a upuszczony rozpada się na ostre kawałki. Pleksi zakładki do książek i segregatorów nie są stabilne, a wyposażone w podkładki – i tak ślizgają się po półce. Jedynym rozwiązaniem w przypadku plexi jest odpowiednia grubość. Najlepsze pleksi do zastawek powinno mieć ok. 3-4 mm grubości, ale niestety powoduje to ciężkie operowanie książką po takiej zastawce. Reasumując ładne, ale słabe i mało stabilne.

podpórki do segregatorów GROPIUS

Chińszczyzna

To właśnie takie zastawki – ze względu na korzystną, niewysoką cenę i atrakcyjny wygląd – przyciągają uwagę bibliotekarzy, bibliotekarek i archiwistów. Pamiętajcie! Trzeba na nie uważać! Ze względu na cieniutką blachę, z której są wykonane, a także wymiar i lekkość – nadają się raczej do domowego użytku, aniżeli stabilnej podpory dla solidnych i dużych księgozbiorów. Ładne, tanie, ale tylko do domowego użytku.

Pozostałe zastawki

Inne zastawki, które możemy znaleźć w sklepach internetowych – tych znanych i tych mniej znanych to takie, które wykonano z drutu. Ich forma nie jest zbyt praktyczna. Takie zastawki nie są stabilne i pasują tylko do półek o konkretnej grubości. Można także zamówić sobie drewniane zastawki do książek, jednak ich cena pozostawia wiele do życzenia. Poza tym będą pasowały tylko do półek o określonej długości. Występują także podpórki dostosowane do stalowych półek na książki. Są bardzo praktyczne i stabilne, ale należy pamiętać że nadają się tylko do określonych regałów i dlatego trzeba je kupować wraz z danym systemem składowania książek.

A na koniec podkładki pod zastawki

Które stanowią przecież jeden z kluczowych elementów. To dzięki nim zastawki do książek czy segregatorów nie przewracają się i nie ślizgają po powierzchni. Trzeba jednak wiedzieć, na jakie z nich się zdecydować, aby nie zepsuły półek i regałów. Najlepiej wybierać zastawki do książek z przezroczystymi, silikonowymi podkładkami (one nie pobrudzą półek), a także z silnym i mocnym klejem (co zagwarantuje, że nie odpadną po długim czasie użytkowania).

zastawki do książek

Wielu bibliotekarzy, wiele preferencji…

A Państwo co myślą o zastawkach do książek, jakie ich cechy są dla Państwa najważniejsze?

Co w zastawkach jest najważniejsze a co liczy się znacznie mniej.

Pozdrawiamy!
GROPIUS

http://biblioteki.gropius.com.pl/images/frontend/theme/gropius/_editor/prod/ce2f948e9e65315a1410bf6ea491676b.png

About the author